สามารถสืบค้นผลงานวิจัยและองค์ความรู้การเกษตร ได้ที่ https://tarr.arda.or.th/ปี 2565

การทำนาปรัง การปลูกข้าวในฤดูแล้ง

การทำนาปรัง หรือ การทำนอกฤดูหรือที่เรียกว่าการทำนาฤดูแล้งเป็นวิธีการปลูกข้าวนอกฤดูฝนแบบดั้งเดิมในประเทศไทย วิธีนี้สามารถนำเสนอข้อดีหลายประการเหนือวิธีการทำนาแบบดั้งเดิม รวมถึงการเพิ่มผลผลิตและลดความเสี่ยงในการเพาะปลูกเนื่องจากเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสภาพอากาศ อย่างไรก็ตาม ยังมีประเด็นต่าง ๆ ที่เป็นความท้าทายบางอย่างที่ต้องคำนึงถึงก่อนการทำนาในลักษณะนี้

ในแง่ของข้อได้เปรียบหลักของการทำนาปรังในประเทศไทยคือสามารถเพิ่มผลผลิตได้ โดยประเทศไทยเป็นประเทศผู้ผลิตข้าวรายใหญ่ ดังนั้นการทำนานอกฤดูทำให้ชาวนาสามารถใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำที่มีอยู่และเพิ่มผลผลิตพืชผลได้ สามารถเก็บเกี่ยวได้สองครั้งต่อปี สิ่งนี้สามารถเพิ่มรายได้ของเกษตรกรได้อย่างมากและยังช่วยสร้างความมั่นคงทางอาหารให้กับประเทศอีกด้วย นอกจากนี้การทำนาปรังยังช่วยให้ชาวนาได้ประโยชน์จากราคาข้าวที่สูงขึ้นในช่วงนอกฤดูกาล เนื่องจากในช่วงฤดูนาปรัง ผลผลิตข้าวอาจมีน้อย ซึ่งทำให้ได้ราคาสูงขึ้นได้

การทำนาปรัง การปลูกข้าวในฤดูแล้ง

อย่างไรก็ตาม การทำนาปรังมีความท้าทายหลักประการหนึ่งคือความจำเป็นในการชลประทานและการจัดการน้ำ เนื่องจากการทำนานอกฤดูมักเกิดขึ้นในช่วงฤดูแล้ง เกษตรกรจึงจำเป็นต้องเข้าถึงแหล่งน้ำที่มีอย่างพอเพียงเพื่อให้พืชผลอยู่รอด นอกจากนี้ เกษตรกรจำเป็นต้องลงทุนในระบบชลประทานและอุปกรณ์พิเศษอื่นๆ สำหรับการทำนาปรัง ทำให้เกิดต้นทุนการผลิตที่อาจจะสูงขึ้น ขณะเดียวกันการปลูกข้าวนอกฤดูกาลนั้นต้องอาศัยความชำนาญในการปลูกมากกว่าการทำนาแบบดั้งเดิม

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ รัฐบาลได้มีนโยบายส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่ เช่น ระบบเกษตรแม่นยำและการจัดการพืชผล เทคโนโลยีเหล่านี้สามารถช่วยให้เกษตรกรเพิ่มผลผลิตพืชของตนได้อย่างเหมาะสม ลดการใช้น้ำ และลดความเสี่ยงในการเพาะปลูก รัฐบาลยังมีนโยบายส่งเสริมการใช้พันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตสูงและเหมาะสมกว่าในการทำนาปรัง ซึ่งพันธุ์ข้าวเหล่านี้มักจะทนต่อความแห้งแล้งและความร้อนได้ดี และมีระยะเวลาการปลูกที่สั้นกว่า ทำให้เหมาะสำหรับการทำนาปรัง

พืชทางเลือกชนิดหนึ่งที่สามารถทดแทนการทำนาปรังในประเทศไทยคือมันสำปะหลัง มันสำปะหลังเป็นพืชทนแล้งที่สามารถปลูกได้ในช่วงฤดูแล้ง  อีกทั้งยังเป็นพืชอเนกประสงค์ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น การผลิตแป้ง สตาร์ช และเชื้อเพลิงชีวภาพ นอกจากนี้ยังมีข้าวฟ่าง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ซึ่งเป็นพืชทนแล้งที่เหมาะกับสภาพอากาศในฤดูแล้ง ที่รัฐบาลสนับสนุนให้มีการวิจัยพันธุ์ให้เหมาะต่อการปลูกในช่วงฤดูแล้ง เพื่อลดการใช้น้ำทางการเกษตรในช่วงฤดูแล้ง และยังสามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรได้ดีกว่าการปลูกข้าวนาปรังอีกด้วย

สามารถสืบค้นผลงานวิจัยและองค์ความรู้การเกษตร ได้ที่  https://tarr.arda.or.th

พันธมิตร

Chulabook