สวก. ให้ทุน Smart Farmer ปริญญาตรี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ประจำปี 2565

แค ผักพื้นบ้านมหัศจรรย์

แคเป็นผักพื้นบ้านที่ปลูกอยู่ในประเทศไทยเรามาช้านาน เป็นต้นไม้ที่ให้ผลผลิตเป็นสมุนไพรให้ผู้คนได้ใช้ประโยชน์เป็นทั้งอาหารและยาที่เกิดขึ้นมาตามธรรมชาติ ที่คนโบราณมักนำดอกแคที่บานเต็มที่ในช่วงปลายฝนต้นหนาว ที่อากาศกำลังเปลี่ยนแปลง ทำให้เด็กๆ อาจจะเจ็บไข้ได้ง่าย นำมาปรุงเป็นอาหาร ทั้งแกง ผัด และลวก มารับประทานเพื่อป้องกันอาการป่วยไข้ แต่ในปัจจุบันเมื่อชุมชนเมืองขยายตัวเพิ่มขึ้น พื้นที่สำหรับผักพื้นบ้านเริ่มหดตัวลง ทำให้ต้นแคมีปริมาณลดน้อยลง จนจำเป็นต้องมีการปลูกต้นแคเพื่อนำดอก ฝักอ่อน ใบและยอดที่มีโปรตีนสูงมาบรรจุใส่บรรจุภัณฑ์ขายขึ้นห้างให้แก่คนเมืองที่ใส่ใจสุขภาพ ทำให้แคกลายเป็นผักเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ได้ดีทีเดียวครับ

แค ผักพื้นบ้านมหัศจรรย์

ต้นแคนั้น สันนิษฐานว่าพบเห็นครั้งแรกในพื้นที่เอเชียอาคเนย์หรืออินเดีย เป็นไม้ยืนต้นขนาดปานกลาง มีกิ่งแขนงจำนวนมาก แตกจากลำต้นแบบกระจัดกระจาย ลำต้นสูงเต็มที่ไม่เกิน 10 เมตร อายุยาวนานถึง 20 ปี จัดเป็นไม้เนื้ออ่อน เปลือกไม้หนามีสะเก็ดตามรอยแตกระแหงของเปลือกไม้สีเทาแก่ พบได้ในป่าธรรมชาติทั่วไป ชอบอากาศร้อนชื้นจึงสามารถปลูกได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย แต่แหล่งผลิตที่สำคัญเพื่อการค้า คือจังหวัดในแถบภาคกลาง เช่น สุพรรณบุรี นครสวรรค์ เป็นต้น

ใบแคจะผลิตามก้านใบในลักษณะสลับกัน ขอบใบเรียบขนาดเท่ากันแต่ปลายใบมนผายออก ยาว 3 เซนติเมตร กว้าง 1 เซนติเมตร ส่วนของดอกจะมีลักษณะคล้ายดอกของถั่วขนาดใหญ่ สีขาวหรือแดงแล้วแต่พันธุ์ มีกลิ่นหอมละมุน ด้านในมีก้านเกสร ให้ผลเป็นฝักสีเขียวอ่อนยาวมากสุดถึง 15 เซนติเมตร มีเมล็ดเป็นลิ่มกลมแป้นอยู่ด้านในจำนวนมาก

ประโยชน์ของต้นแค นอกจากนำมาทำเป็นอาหารและสมุนไพรแล้ว  ยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อีกหลายประการ เช่น ปลูกไว้เป็นรั้วบ้าน หรือระบุเขตแดนตามคันนา และยังสามารถนำมาปลูกเพื่อปรับปรุงสมบัติในดินได้ เพราะรากต้นแคจะมีปมรากมากซึ่งเป็นแหล่งสะสมของจุลินทรีย์ที่ดี เพื่อตรึงธาตุไนโตรเจนนำมาผลิตเป็นอาหารของพืช เพื่อลำเลียงไปใช้ประโยชน์ในการเจริญเติบโตของส่วนต่างๆ ของพืชต่อไป ส่วนของใบแคยังสามารถนำมาใช้เป็นอาหารเลี้ยงปศุสัตว์ประเภทเคี้ยวเอื้อง เช่น โค กระบือ เป็นต้น เพราะมีโปรตีนสูง ลำต้นของต้นแคยังเป็นวัสดุเพาะเห็นหูหนูชั้นดีได้อีกด้วยครับ

จากตลาดที่เติบโตที่ผู้บริโภคมีความใส่ใจมากขึ้น ผักพื้นบ้านต่างๆ รวมทั้งแค ยังมีโอกาสเติบโตทางการตลาดอีกมาก หากเพื่อนๆ เกษตรกรสนใจปลูกเป็นไม้แซมเพื่อเก็บผลผลิตขายก็จะสามารถสร้างรายได้เสริมได้อีกทางหนึ่ง หรือจะปลูกไว้เป็นสมุนไพรสามัญประจำบ้านก็ดีไม่น้อยเลยครับ

blog.arda.or.th