สวก. ให้ทุน Smart Farmer ปริญญาตรี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ประจำปี 2565

ต้นคราม ไม่ใช่เพียงสีย้อม แต่มีพร้อมด้วยสรรพคุณทางยา

ต้นคราม พืชที่เรารู้จักชื่อและรู้กันดีว่าสามารถนำมาย้อมสีผ้าได้นั้น มีเพียงไม่กี่คนที่พอจะรู้จักต้นไม้ชนิดนี้อย่างแท้จริง โดยในบทความนี้เราจะเขียนถึงต้นครามที่เป็นต้นคราม ที่ไม่ใช่ต้นฮ่อมนะครับเพราะต้นฮ่อมนั้นเป็นไม้คนละวงศ์กับต้นครามโดยสิ้นเชิง แม้จะมีบางท้องถิ่นเรียกต้นฮ่อมว่าต้นครามดอยก็ตามครับ เพราะต้นครามที่เรานำมาย้อมสีนี้ เป็นต้นไม้ที่อยู่ในวงศ์เดียวกับถั่ว มีหลายสายพันธุ์ที่พบในประเทศไทย แต่ที่เรานิยมนำมาใช้ย้อมสีคือสายพันธุ์ Indigofera tinctoria เพราะสามารถหาได้ทั่วไปในทุกท้องถิ่น เพราะสามารถปรับตัวได้เข้ากับสภาพแวดล้อมอย่างดี ทนต่อความแห้งแล้งและความร้อนได้ดี เจริญได้ในดินเค็ม

ต้นคราม ไม่ใช่เพียงสีย้อม แต่มีพร้อมด้วยสรรพคุณทางยา

ต้นครามเป็นต้นไม้ขนาดเล็กทรงพุ่ม แตกกิ่งก้านมากน้อยขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม มีความสูงไม่เกิน 2 เมตร แตกใบขนาดเล็กแบบขนนกเรียงตัวสลับกัน ใบมีสีเขียว ผลิดอกสีม่วงอมน้ำตาลอ่อนบริเวณง่ามใบ เรียงตัวเป็นช่อยาว 15 เซนติเมตร มีผลเป็นฝักกลมกระจุกตัวกันแบบถั่วขนาดเล็ก ยาวไม่เกิน 8 เซนติเมตร และเมล็ดสีเหลืองขุ่นขนาดเล็กอยู่ภายในฝัก

สรรพคุณในแง่ของสมุนไพรของต้นไม้ชนิดนี้ก็มีไม้น้อยเลยนะครับ โดยต้นครามทั้งต้นนั้นสามารถนำมาต้มในน้ำร้อนดื่มเป็นยาแก้กษัย ขับปัสสาวะ ขับนิ่ว และยังสามารถนำลำต้นสดๆ ไปบุบให้แตกแล้วนำไปพอกขมับเพื่อลดไข้ บรรเทาอาการปวดศีรษะและลดอาการตัวร้อนจากพิษไข้ได้ดี ส่วนของเปลือกนำมาประคบลดบวมบริเวณผิวหนังและรักษาฝีต่างๆ รวมทั้งพิษงู แมลงกัดต่อย

ประโยชน์ของครามนั้นนอกจากใช้เป็นสมุนไพรแล้ว ก็คือสีย้อมผ้าที่เรารู้จักกันอย่างดี โดยนำลำต้นครามสดมาแช่ไว้ในน้ำจนน้ำกลายเป็นสีน้ำเงิน แล้วปล่อยให้ตะกอนนอนก้นถังแล้วเทใส่ถุงผ้าตากให้แห้ง ก็จะได้ผงสี ที่เราสามารถนำไปใช้ย้อมผ้า ใช้วาดภาพได้ และความลับอีกอย่างของการนำใบครามไปใช้ประโยชน์คือนำไปใช้เป็นสีย้อมผมทำให้ผมที่เป็นสีขาวกลับกลายเป็นสีเข้มได้ครับ

พอเห็นประโยชน์มากขนาดนี้ อาจจะมีเพื่อนๆ เกษตรกรที่รักธรรมชาติอยากจะนำครามมาปลูกเพื่อใช้ประโยชน์ ก็สามารถหามาปลูกได้ครับ ถ้ามีที่ทางว่างๆ หัวไร่ปลายนาก็ไถกลบกำจัดวัชพืชแล้วตากดินทิ้งไว้ซัก 7 วัน เหมือนการปลูกพืชไร่ทั่วไป แล้วย่อยดินให้โปร่งซุยแล้วหว่านเมล็ดครามลงไปในดินที่เราทำการรดน้ำให้ชุ่มรอไว้แล้ว หลังจากนั้นก็หมั่นรดน้ำ รอเวลาให้ต้นกล้างอกจนมีความสูงราว 10 เซนติเมตร ให้เราเริ่มถอนต้นที่งอกชิดกันเกินไปออก เพื่อให้ต้นครามเจริญได้ดี หมั่นให้ปุ๋ยและให้รดน้ำทุกวัน ไม่เกิน 120 วันก็เริ่มเก็บเกี่ยวไปใช้ประโยชน์ได้แล้วครับ

blog.arda.or.th